Hoe framing het fiscale debat gijzelt
In deze opiniërende beschouwing onderzoeken de auteurs, mr. drs. C.M. Dijkstra en mr. dr. S. van der Vlugt, hoe het fiscale debat steeds vaker wordt gedomineerd door framing, semantische vaagheid en retorische slogans in plaats van feiten en inhoudelijke argumentatie. Daarbij grijpen zij terug op het beroemde essay On Bullshit van filosoof Harry Frankfurt, die onderscheid maakt tussen de leugenaar en de ‘bullshitter’: waar de leugenaar de waarheid verdraait, is de bullshitter onverschillig tegenover waarheid zolang het gewenste effect maar wordt bereikt.
Volgens de auteurs is dit mechanisme steeds duidelijker zichtbaar in discussies over fiscale thema’s zoals het vestigingsklimaat, erfbelasting, hypotheekrenteaftrek en de bedrijfsopvolgingsregeling. Begrippen als ‘regeldruk’, ‘robuuste wetgeving’ of ‘belasting betalen waar al belasting over is betaald’ functioneren daarbij vaak meer als politieke slogans dan als analytische categorieën.
Met inzichten van onder anderen Ludwig Wittgenstein en Roberto Esposito laten de auteurs zien hoe taalgebruik het publieke debat kan vervormen. Het gevaar daarvan is niet alleen intellectuele luiheid, maar ook erosie van vertrouwen in wetenschap, politiek en wetgeving.
De auteurs pleiten daarom voor meer semantische precisie, empirische onderbouwing en ‘intellectuele hygiëne’. Alleen dan kan het fiscale debat weer draaien om analyse in plaats van retoriek.
