Toeslagenstelsel creëert onzekerheid voor wie juist zekerheid nodig heeft

Volgens inspecteur-generaal Bart Snels en econoom Jasper van Dijk is de complexiteit van het huidige toeslagen- en belastingstelsel uitgegroeid tot een structureel maatschappelijk probleem. Juist mensen met de laagste inkomens worden geconfronteerd met een wirwar aan toeslagen, heffingskortingen, gemeentelijke regelingen en sociale voorzieningen. Zij moeten zelf uitzoeken op welke ondersteuning zij recht hebben, terwijl veranderingen in inkomen of gezinssituatie kunnen leiden tot forse terugvorderingen. Het gevolg is dat honderdduizenden huishoudens jaarlijks worden geconfronteerd met financiële onzekerheid, terwijl anderen juist geen gebruik maken van regelingen waarop zij wel recht hebben.

De experts zien de huidige situatie als het resultaat van tientallen jaren beleid waarin steeds nieuwe uitzonderingen, doelgroepen en compensatieregelingen zijn toegevoegd. Hoewel deze maatregelen vaak met goede bedoelingen zijn ingevoerd, hebben zij geleid tot een stelsel dat voor burgers steeds moeilijker te begrijpen is. Hervorming vraagt volgens hen niet om het afbouwen van sociale zekerheid, maar om een eenvoudiger en toegankelijker systeem waarin de complexiteit zoveel mogelijk achter de schermen wordt georganiseerd. Daarmee raakt de discussie aan een fundamentele beleidsvraag: hoe combineer je een hoog niveau van inkomensbescherming met een stelsel dat voor burgers begrijpelijk, voorspelbaar en uitvoerbaar blijft?

Dit is een samenvatting van het volledige interview op site SER.